Sunday, October 6, 2013

Đại tướng Giáp ba lần lên bìa tạp chí Time

Đại tướng Giáp ba lần lên bìa tạp chí Time

Tạp chí danh tiếng TIME của Mỹ từng ba lần sử dụng chân dung của Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm trang bìa, khi đề cập cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam.

Giap-1966-8864-1380944344.gif
Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên bìa của TIME số ra tháng 6/1966. Ảnh: TIME
Trong số ra ngày 17/6/1966, TIME lần đầu tiên sử dụng chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, làm trang bìa tạp chí. Trong bài bình luận về nhân vật trang bìa, TIME đã so sánh Tướng Giáp như Napoleon của Việt Nam, và trích dẫn câu nói nổi tiếng của ông "đánh là thắng, chỉ đánh khi chắc thắng, nếu không thắng thì không đánh", như kim chỉ nam của quân đội Việt Nam trong giai đoạn này.
Đây là giai đoạn chiến trường miền Nam của Việt Nam đang có những diễn biến mới. Bài viết của TIME cho rằng Tướng Giáp khi đó gặp nhiều khó khăn hơn so với thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bởi quân đội Mỹ huy động nhiều phi đội trực thăng có sức tấn công lớn.
time-2-9987-1380948098.jpg
Bìa TIME ngày 9/2/1968. Ảnh: TIME
Ngày 9/2/1968, TIME đưa chân dung Đại tướng làm ảnh trang bìa, với bối cảnh cuộc Tổng tiến công mùa xuân Mậu Thân 1968 vừa kết thúc. Cuộc tổng tiến công Mậu Thân diễn ra trên khắp miền Nam, gây bất ngờ lớn cho quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Đây cũng là trận chiến mở đầu cho một đợt phản công toàn diện từ tháng 2 cho đến cuối năm 1968.
time-3-4191-1380948098.jpg
Bìa TIME tháng 5/1972. Ảnh: TIME
Tháng 5/1972, sau chiến thắng trận Thành cổ Quảng Trị, TIME lần thứ 3 đăng hình Đại tướng Võ Nguyên Giáp lên trang bìa. Trận Thành cổ Quảng Trị trong "mùa hè đỏ lửa" ấy là bước ngoặt quan trọng về mặt quân sự và ngoại giao, tạo tiền đề thuận lợi cho đoàn đàm phán Việt Nam tại Paris.

Sử gia Mỹ: 'Võ Nguyên Giáp sánh ngang Alexander đại đế'

Sử gia Mỹ: 'Võ Nguyên Giáp sánh ngang Alexander đại đế'

Cecil Currey, giáo sư lịch sử quân sự đã nghỉ hưu và là tác giả cuốn sách "Chiến thắng bằng mọi giá", đánh giá Đại tướng Võ Nguyên Giáp sánh ngang với Alexander đại đế.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một bức ảnh chụp tại Hà Nội năm 1996. Ảnh: AFP.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một bức ảnh chụp tại Hà Nội năm 1996. Ảnh: AFP.
"Võ Nguyên Giáp sánh ngang với các nhà chỉ huy quân sự vĩ đại của thế kỷ 20. Ông ngang tầm với Alexander đại đế. Ông ấy vượt trội hơn Napoleon, vượt trội hơn tất cả các tướng của chúng ta. Ông ấy là một con người vĩ đại của mọi thời đại", hãng phát thanh NPR của Mỹ dẫn lời Currey nói trong một buổi thảo luận về Tướng Giáp hôm 5/10.
Currey là tác giả cuốn "Chiến thắng bằng mọi giá" (Victory at Any Cost) viết về cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Alexander đại đế mà ông Currey nhắc đến là vị hoàng đế sống trước công nguyên và nổi danh vì đánh đâu thắng đó.
Trước đó, khi mở đầu buổi thảo luận, Renee Montagne, nhà báo Mỹ kiêm người dẫn chương trình của NPR, nhắc lại chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy. Đối với nhiều người Mỹ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được biết đến như là "kiến trúc sư" của chiến dịch quân sự đã làm thay đổi cục diện chiến tranh Việt Nam.
"Chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968 khiến các chỉ huy Mỹ hoàn toàn bất ngờ. Các cuộc tấn công nổ ra trên khắp miền nam Việt Nam và khả năng Mỹ chiến thắng là không thể", bà Renee nhận định.
Giáo sư Carl Thayer ở Học viện Quốc phòng Australia nhận định Tướng Giáp là "nhân vật anh hùng và mang tính huyền thoại của Việt Nam".
Ted Morgan, tác giả cuốn sách "Thung lũng Chết: Chuyện về Điện Biên Phủ" (Valley of Death: The Story of Dien Bien Phu) nhận định: "Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lên kế hoạch rất cẩn thận và tận dụng điểm yếu trong hoạt động tình báo của Pháp. Khi Navarre nhận ra thì đã quá muộn".
Hãng tin AP hôm 4/10 cho biết chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành đề tài nghiên cứu của các trường, học viện quân sự trên toàn thế giới. Chiến thắng này không chỉ mang lại nền độc lập cho Việt Nam mà còn thúc đẩy quá trình sụp đổ của chủ nghĩa thực dân, ở khu vực Đông Dương cũng như trên thế giới, diễn ra nhanh chóng.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911 tại Quảng Bình. Ông qua đời lúc 18h09 chiều ngày 4/10 tại Viện quân y 108 ở Hà Nội. Tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ được tổ chức trọng thể theo nghi thức Quốc tang trong hai ngày 12 và 13/10. Lễ an táng được tổ chức tại Quảng Bình vào ngày 13/10 theo nguyện vọng của gia đình.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong mắt các học giả quốc tế

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong mắt các học giả quốc tế

Là một nhà quân sự thiên tài, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn được các sử gia, học giả, nhà báo nổi tiếng nước ngoài ngưỡng mộ.

Nhà báo kiêm sử gia người Mỹ Stanley Karnow (1925 - 2013) là người có mặt tại Việt Nam từ năm 1959, và là tác giả quyển sách nổi tiếng "Vietnam: A History" xuất bản năm 1983. Ông chịu trách nhiệm về nội dung cho một bộ phim 13 phần của đài PBS, "Vietnam: A Television History", thường được dịch sang tiếng Việt là "Việt Nam – Thiên lịch sử truyền hình". Bộ phim này đã giành được 6 giải thưởng Emmy, một giải thưởng Peabody, George Polk, DuPont - Columbia
Trong tác phẩm của mình, Stanley Karnow viết: "Tướng Giáp là một người đặc biệt. Ông vừa là một nhà hoạch định chính sách, vừa là một sĩ quan trên chiến trường. Người Pháp đã từng gọi ông là "trái núi lửa phủ băng". Ông là một người đàn ông lịch thiệp, luôn có chút hài hước khi trò chuyện. Ông ấy đặc biệt thông minh và có một kiểu bặt thiệp "rất Pháp"".
Karnow cho rằng, tài năng chiến lược của Tướng Giáp đã đặt ông vào "ngôi đền của những nhà lãnh đạo quân sự vĩ đại" như Wellington, Ulysses S. Grant hay Douglas MacArthur. Nhưng khác với họ, những chiến tích của ông là bởi nhờ tài năng thiên bẩm hơn là nhờ đào tạo chính quy.
"Sau Hồ Chí Minh, ông là nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 20... Ông ấy giống như một vị thánh. Không có gì khiến ông phải chấp nhận thất bại", Karnow kết luận.
Cũng đi theo con đường của cha mình, con gái ông Stanley Karnow, nhà báo Catherine Karnow, sau nhiều thời gian nghiên cứu về lịch sử Việt Nam cũng nhận xét: "Tướng Giáp là "khối óc" của trận Điện Biên Phủ nổi tiếng, trận đánh giúp giành độc lập cho Việt Nam từ người Pháp, vào tháng 5/1954. Ông cũng đóng góp lớn cho chiến thắng của Việt Nam trước quân Mỹ vào tháng 4/1975".
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà báo Catherine Karnow tại Hà Nội năm 1994.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà báo Catherine Karnow tại Hà Nội năm 1994.
Nhà báo, nhà sử học quốc tế gốc Áo Benard Fall (1926-1967), cũng là người đã có nhiều năm theo dõi tin tức về khu vực Đông Dương những năm 50, 60 của thế kỷ 20 đã có một lời đánh giá từ năm 1962 trong tác phẩm "Võ Nguyên Giáp - con người và huyền thoại" (Võ Nguyên Giáp - Man and Myth - New York F.P.Publishers, 1962): "Trong một tương lai có thể thấy trước, phương Tây chưa thể đào tạo được một vị tướng nào sánh kịp với Võ Nguyên Giáp".
"Di sản lớn nhất ông để lại chính là vai trò của mình trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chiến lược chiến tranh nhân dân. Đó là biểu tượng cho lực lượng yếu chống lại lực lượng mạnh bằng chính trị và quân sự", Giáo sư William Duiker, học giả nghiên cứu về khu vực Đông Á tại Đại học Penn State, Mỹ, và là tác giả của nhiều cuốn sách nói về Việt Nam nói.
Giáo sư Cecil B. Currey từng giảng dạy lịch sử tại Đại học Nam Florida, Mỹ. Ông được đánh giá là một trong những sử gia xuất sắc về lịch sử chiến tranh và đã viết ba cuốn sách về Việt Nam. Cuốn "Võ Nguyên Giáp - Chiến thắng bằng mọi giá" ra đời sau chuyến thăm Việt Nam năm 1997, khi đó Cecil B. Currey đã được chính Đại tướng Võ Nguyễn Giáp tiếp tại nhà riêng.
Trong "Chiến thắng bằng mọi giá", Cecil B. Currey nhận định, mặc dù không hề qua trường lớp đào tạo về quân sự ngoài thực tiễn chiến trường và nghiên cứu sách vở nhưng Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ghi những chiến công huy hoàng. Thắng lợi của Tướng Giáp không chỉ đơn thuần về mặt quân sự mà còn là những trận toàn thắng về chính trị. Tướng Giáp và người Việt Nam đã nhấn mạnh sự kết hợp đấu tranh giữa nông thôn và thành thị. Ông cũng là người xuất sắc ở khả năng động viên và tổ chức quần chúng.
Nhà nghiên cứu khoa học lịch sử quân sự người Anh, Peter Mac Donald, đánh giá: "Từ năm 1944-1975, cuộc đời của Võ Nguyên Giáp gắn liền với chiến đấu và chiến thắng, khiến ông trở thành một trong những thống soái lớn của mọi thời đại. Với 30 năm làm tổng tư lệnh và gần 50 năm tham gia chính sự ở cấp cao nhất, ông tỏ ra là người có phẩm chất phi thường trong mọi lĩnh vực của chiến tranh. Khó có vị tướng nào có thể so sánh với ông trong việc kết hợp chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy. Sự kết hợp đó xưa nay chưa từng có".
Năm 1992, Peter McDonald đã xuất bản tác phẩm "Võ Nguyên Giáp - Một sự đánh giá" (Giap, an assessment), trong đó, có trích lời nhận xét của vị tướng Pháp Marcel Bigéard (1916-2010), người từng chỉ huy quân đội Pháp tại Việt Nam: "Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy và chiến thắng qua một thời gian khá dài, đạt được kết quả ấy trong thời gian suốt 30 năm, thật là một chiến tích kỳ diệu".

Cuốn sách cũng trích lời của Đại tướng Mỹ William Westmoreland - một trong những đối thủ của Tướng Giáp, nhận xét: "Võ Nguyên Giáp là một con người cương nghị, một vị tướng vĩ đại".  Theo Westmoreland, ông tìm thấy ở Võ Nguyên Giáp một con người đầy nghị lực. Ông nói: "Những vị tướng chỉ huy quân sự ở cấp cao buộc phải có đức tính này, nếu không, họ sẽ không tồn tại lâu được".
Trong khi đó, Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Đại học New South Wales, Australia đánh giá: "Ông ấy là một nhân vật huyền thoại và anh hùng của Việt Nam".
Trong con mắt ông Daniel Roussel, đạo diễn người Pháp, nguyên là phóng viên thường trú của báo Nhân đạo (L'Humanité), người có 7 năm (1980-1986) làm phóng viên thường trú tại Việt Nam, và có nhiều cuộc phỏng vấn với Đại tướng, "Tướng Giáp không bị hình ảnh của một anh hùng quốc gia, một nhà chiến lược quân sự có tầm vóc quốc tế che khuất, ông luôn luôn tỏ ra là một con người rất đỗi bình thường".
Còn trong Từ điển bách khoa toàn thư Pháp, mục từ về Võ Nguyên Giáp viết: "Là người tổ chức quân đội nhân dân, ông Giáp đã thực hiện được một sự tổng hợp độc đáo các học thuyết quân sự mácxít kết hợp nhuần nhuyễn với truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, vận dụng khôn khéo vào những điều kiện của một quốc gia có đất đai tương đối hẹp. Võ Nguyên Giáp đã chứng minh rằng ông có những đức tính ngoài tầm cỡ bình thường trên mọi lĩnh vực lớn của cuộc chiến tranh". 

Người Hà Nội khóc thương trước nhà Đại tướng

Người Hà Nội khóc thương trước nhà Đại tướng

Tối 5/10, hàng trăm người dân Thủ đô đã tới ngôi nhà 30 Hoàng Diệu, nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng cùng gia đình sinh sống để bày tỏ tình cảm, lòng thành kính khi biết tin ông từ trần.

DSC-5503-6051-1380993997.jpg
Ngôi nhà nơi Đại tướng Võ Nguyễn Giáp cùng gia đình sinh sống ở số 30 Hoàng Diệu sáng điện trong tối 5/10. 
Hàng trăm người dân xếp thành hang dài trước 30 Hoàng Diệu, Hà Nội.
Hàng trăm người dân xếp thành hàng dài trước ngôi nhà nơi ông từng sống từ năm 1954.
DSC-4889-9541-1380993997.jpg
Nhiều người đưa cả gia đình mang hoa tới viếng Đại tướng. Không được phép vào bên trong, nhiều người cài hoa trên tường rào nhà.
DSC-5346-8134-1380993998.jpg
Hầu hết hoa của người dân mang đến viếng Đại tướng được vệ binh chuyển vào trong nhà.
DSC-4873-1278-1380993998.jpg
Một người phụ nữ đứng lặng rất lâu, mắt hướng về ngôi nhà khuất sau vườn cây.
DSC-5258-7453-1380993998.jpg
Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời là mất mát lớn đối với tất cả người dân Việt Nam, từ những người trẻ sinh sau kháng chiến cho đến những người lớn tuổi.
DSC-5363-1498-1380993998.jpg
Nhiều người bày tỏ lòng thành kính, vái lạy trước nhà Đại tướng.
DSC-5145-9584-1380993998.jpg
Ông Nguyễn Thế Luân (Mỹ Đình, Hà Nội) ngay khi biết tin Đại tướng từ trần qua chương trình thời sự đã bỏ dở bữa cơm, đi xe đến phố Hoàng Diệu. Đứng trước cổng nhà Đại tướng, ông không thể kìm ném xúc động, khóc nức nở. "Tôi cảm thấy như mất bố tôi vậy", ông nói.
DSC-4880-6298-1380993998.jpg
Nhiều người vẫn còn bàng hoàng trước sự ra đi của Đại tướng.
DSC-5009-8002-1380993999.jpg
Con trai và con gái Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông Võ Điện Biên và bà Võ Hòa Bình, ra tận cổng nói lời cảm ơn tình cảm của đồng bào dành cho Đại tướng. Ông bà cho biết, gia đình đang chuẩn bị hậu sự nên chưa thể tiếp đón đồng bào. Từ 14h30 chiều 6/10, ngôi nhà 30 Hoàng Diệu sẽ mở cửa cho người dân vào viếng Đại tướng.

CUỘC ĐỜI ĐẠI TƯỚNG CUỘC ĐỜI XUÂN,
GIẢN DỊ, THANH LIÊM, DẠ TRẮNG NGẦN
TRÍ TUỆ YÊNG HÙNG LƯU MUÔN THUỞ
MỘT DÒNG XUÂN CHẢY MÃI VANG NGÂN.

Đại tướng giản dị trong lòng xóm giềng

Đại tướng giản dị trong lòng xóm giềng

"Mỗi lần về quê, Đại tướng chỉ thích ăn những món dân dã như rau muống luộc, cà muối, và nghe một vài điệu hò khoan giã gạo đặc trưng của vùng quê Lệ Thủy", ông Võ Đại Hàm, cháu ruột Đại tướng Võ Nguyên Giáp, kể.

Là người được Đại tướng tin tưởng giao việc trông coi ngôi nhà lưu niệm ở thôn An Xá, xã Lộc Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) hơn 30 năm qua, ông Hàm mở đầu câu chuyện một cách khá kiệm lời: "Đại tướng đã căn dặn tôi, khi thông tin phải hết sức cẩn thận và có trách nhiệm, không biết chính xác thì không được nói".
Không nhớ đã gặp mặt Đại tướng bao nhiêu lần, ông Hàm kể mỗi lần người về thăm quê, căn nhà lại rộn ràng hẳn. Gặp người quen, chỉ cần nhìn mặt là Đại tướng đọc vanh vách họ tên của từng người. Rồi vị tướng chậm bước đi bộ ra thăm chùa An Xá cách nhà chừng 500m, bớt chút thời gian gặp lại bạn bè cùng trang lứa, đến nghĩa trang liệt sĩ huyện thắp nén hương.
MG-3168-4992-1380996711.jpg
Ông Võ Đại Hàm bên chiếc giường Đại tướng Võ Nguyên Giáp nằm nghỉ lại mỗi lần về quê. Ảnh: Nguyễn Đông
Bữa cơm quê nhà của Đại tướng toàn "đặc sản" là những món ăn dân dã, từ rau muống luộc đến cà muối, cá quả kho. Tối đến, Đại tướng nghỉ lại ngay trên chiếc giường đặt trong buồng ở phía nam ngôi nhà ba gian hai chái này.
"Còn khi ở Hà Nội, Đại tướng thích thú khi được người ở quê đem cho vài lạng tép khô để nấu canh, chai nước mắm thật ngon hay một lọ dầu tràm nguyên chất", người cháu của Đại tướng tiết lộ.
Theo ông Hàm, Đại tướng có một tâm niệm sâu sắc về hò khoan giã gạo đặc trưng của vùng quê Lệ Thủy này. Khi thưởng thức, Đại tướng cũng hát theo.
"Với anh em họ tộc, người cực kỳ nghiêm khắc. Đại tướng dặn dò 'anh em trong nhà phải tự lực cánh sinh, không được ỉ lại. Đừng có công thần mà phải tự mình phấn đấu, làm giàu được thì tốt nhưng phải làm giàu chính đáng'", ông Hàm kể.
Ông Võ Thanh Bình (61 tuổi, cháu ruột đời thứ tư của tướng Giáp) tiếp lời, trong một lần gặp mặt Đại tướng, ông được chỉ bảo, "Trong cuộc sống phải tự thân phấn đầu và trưởng thành, không dựa dẫm vào người khác".
MG-3309-2622-1380996711.jpg
Nhiều người trong làng dẫn theo cả con nhỏ đến thắp nén hương tại nhà lưu niệm ở quê nhà Quảng Bình, khi nghe tin Đại tướng qua đời. Ảnh: Nguyễn Đông
Ghi nhớ lời dặn, sau khi rời quân ngũ, dù bị thương liệt tay phải nhưng ông Bình vẫn đăng ký đi học sư phạm, phấn đấu làm đến chức phó hiệu trưởng mới chịu về hưu. "Nếu không có lời dạy của Đại tướng thì tôi đã nghỉ ngang, hưởng chế độ thương binh chứ không được là một người giáo viên như ngày nay", ông Bình chia sẻ. 
Với những người thân và xóm giềng Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người giản dị, gần gũi. Ông Bình kể  khi mới lên 7 tuổi, lần đầu tiên ông được gặp Đại tướng. "Trong đầu tôi lúc đó, Đại tướng hẳn phải là một người oai phong lẫm liệt, nghiêm nghị, dáng người cao lớn", ông kể.
Nhưng khi gặp, mọi thứ đều trái ngược hoàn toàn. Ông Bình và những đứa trẻ đồng lứa ai cũng thích thú khi được tướng Giáp ân cần xoa đầu, cầm chặt bàn tay bé bỏng động viên gắng học hành. "Điều đáng quý là dù xa quê lâu lắm rồi, Đại tướng vẫn giữ được chất giọng Quảng Bình đặc trưng", ông Bình bồi hồi.
Còn cụ Bùi Hữu Đức (84 tuổi) ở ngay phía đối diện căn nhà lưu niệm của Đại tướng, nhớ lại một chuyến thăm của người về xã Lộc Thủy: "Khi đó tôi cùng các xã viên đang trồng lúa. Đại tướng cùng phu nhân Đặng Thị Hà ngồi trên chiếc xe zeep về đến đầu làng. Thấy bà con, Đại tướng quay sang bảo vợ: "Hà ơi, chào bà con xã viên đi Hà". 
MG-3195-8710-1380996711.jpg
Ông Đức hồi tưởng những kỷ niệm với tướng Giáp. Ảnh: Nguyễn Đông
Ông Đức bảo, những lần Đại tướng về quê đều có xe trước, xe sau, quân đội bảo vệ nghiêm ngặt, hàng xóm láng giềng muốn nhìn mặt cũng chỉ lấp ló. "Nhưng sự gần gũi của Đại tướng thì ai ai ở cái làng An Xá này cũng biết. Nhà nào thích chụp ảnh lưu niệm, bác đều sẵn lòng. Đại tướng còn nói rằng 'trước đây một người làm quan cả họ được nhờ, còn bây giờ một người làm quan cả nước phải được nhờ'".
Đôi tay run run thắp nén hương trên bàn thờ gia tộc để tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thầy giáo Nguyễn Văn Bồi (74 tuổi, người xã An Thủ) cho biết những năm sau ngày giải phóng, ông dạy học ở Lộc Thủy và được giao nhiệm vụ dẫn đầu đoàn học sinh ra đón, tặng hoa mỗi lần Đại tướng về thăm quê.
"Dù không được tiếp chuyện trực tiếp với Đại tướng lần nào, nhưng tôi vẫn cảm nhận được sự gần gũi từ vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ở những cái bắt tay siết chặt, những lời căn dặn thấu tình đạt lý. Lời người bảo ban thầy trò gắng học tập rèn luyện trong điều kiện nước nhà còn khó khăn trăm bề, để mai này giúp sức phát triển quê hương làm tôi luôn ghi nhớ", thầy giáo Bồi nói.
Bận rộn với công việc chuẩn bị tang lễ, ông Võ Đức Tôn (77 tuổi) cho biết ông nội của mình và bố Đại tướng là hai anh em ruột. "Bọ (bố) tôi là cụ Võ Tào kể lại, bác Giáp là người ham học, lúc nào cũng ôm khư khư cuốn sách ra gốc cây mưng ven sông Kiến Giang ngồi đọc. 14 tuổi, bác ấy xa quê rồi sau đó về tuyên truyền cách mạng, rắn rỏi, thông minh, mưu trí và quyết liệt", ông kể.
MG-3326-2193-1380996711.jpg
Thầy giáo Bồi lặng người thắp nén hương trên bàn thờ họ tộc của tướng Giáp. "Đại tướng được yên nghỉ tại quê nhà, tôi sẽ thường xuyên lên thăm người", thầy nói. Ảnh: Nguyễn Đông
"Đại tướng luôn nặng lòng với quê hương", ông Tôn nói và kể ngày 24/8/1999, ông cùng các anh em họ tộc ra Hà Nội mừng thọ Đại tướng.
"Chúng tôi tặng bác tấm ảnh Quảng Bình Quan. Bác rất xúc động và bảo 'Mấy đứa bay hiểu bác đấy. Mỗi lần nhớ quê, tấm ảnh này sẽ làm bác nguôi ngoai hơn'".
Dịp nào Đại tướng về Quảng Bình, người cháu ruột Võ Thị Trang (69 tuổi) không quên hầm nồi cháo chim bồ câu để người bồi bổ sau mỗi buổi nói chuyện với gia đình.
"Sống phải luôn vui vẻ và cũng đừng bức xúc chuyện gì. Như bác đây, công việc chi Đảng đã phân công thì không bao giờ từ chối mà phải gắng hết sức hoàn thành", lời của tướng Giáp được bà Trang ghi nhớ.

Hàng chục nghìn người tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Hàng chục nghìn người tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Dòng người xếp hàng kéo dài cả cây số từ cổng nhà 30 Hoàng Diệu (Hà Nội), chờ tới lượt đến bên bàn thờ bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi của vị tướng toàn tài, đức độ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ yên nghỉ tại quê nhà Quảng Bình
DSC-6146.jpg
Trong dòng người tới hôm nay có Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, là đồng hương và từng có nhiều thời gian gắn bó với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tướng Nguyên có mặt bên người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam một ngày trước khi ông ra đi.
Từng đợt 100 người nối nhau theo hàng một lặng lẽ tiến vào bên trong. Trong dòng người tới đầu tiên, có nhiều cựu chiến binh mặc quân phục gắn huân chương, trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, cựu Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Quốc Triệu, một số văn nghệ sĩ. Bắt đầu mở cửa từ 14h30, tới gần 16h, đoàn người tới tưởng niệm mỗi lúc một đông trong khi hàng chục nghìn người xếp hàng kéo dài cả cây số từ cổng nhà Đại tướng ở 30 Hoàng Diệu, vòng qua đường Điện Biên Phủ, Lăng Bác Hồ tới tận cửa Bộ Ngoại giao.
* Ảnh người dân tưởng niệm Đại tướng
Theo kế hoạch, gia đình đón khách từ 14h đến 18h và tiếp tục mở cửa trở lại trong các ngày tiếp theo. Tuy nhiên, hơn một tiếng trước giờ nghỉ, hàng chục nghìn người vẫn kiên nhẫn xếp hàng chờ đợi. Một số cho biết nếu hôm nay không đến lượt, sáng mai sẽ quay trở lại sớm. Cuối giờ chiều, gia đình đã phải cử người tới cáo lỗi bà con vì không thể kéo dài thời gian đón tiếp.
DSC0358-2914-1381045146.jpg
Dòng người xếp hàng trước cổng nhà 30 Hoàng Diệu trước giờ mở cửa vào tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp. 
Trước giờ mở cửa hàng tiếng đồng hồ, nhiều người đã bảo nhau tới xếp hàng chờ đợi. Cả đoạn đường dài 200 mét từ cổng nhà Đại tướng tới ngã tư Điện Biên Phủ, người người đứng kín vỉa hè. Trên tay cầm hoa, nến và hương, họ lặng lẽ cùng nhau chờ tới giây phút được vào tận nơi bày tỏ tình cảm của mình, chứng kiến những kỷ vật thân thương một thời gắn với vị tướng toàn tài, đức độ. Trong số hàng trăm gương mặt, già có, trẻ có, ai nấy đều rưng rưng nỗi buồn như sắp chia xa người ruột thịt.
Bên kia đường, hàng trăm người dừng xe, hướng ánh nhìn vào nơi Đại tướng từng sinh sống. Nắng thu vàng rực len qua tán lá dày xanh mướt, gió man mác thổi gợi nỗi buồn và và niềm tiếc thương.
Hai cựu binh Bùi Xuân Đức và Nguyễn Sĩ Mỵ ở Tây Hồ cũng hòa trong dòng người đứng trước nhà Đại tướng. Hai bác từng tham gia trận chiến bảo vệ thành cổ Quảng Trị, không phải cấp dưới trực tiếp, nhưng vẫn có tình cảm đặc biệt với người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
"Chúng tôi ra đây vì tình cảm cá nhân. Đại tướng hưởng thọ 103 tuổi rồi, nhưng vẫn tiếc thương vì từ nay đất nước mất đi một người đức độ, tài giỏi, vì dân vì nước", hai bác chia sẻ.
Cả hai người đi xe máy ra Hoàng Diệu ngay từ đêm 4/10 và từ tối qua đến sáng nay túc trực trước cửa nhà Đại tướng, chờ tới lượt vào thăm nhà và tưởng niệm vị tướng mà họ ngưỡng mộ.
Từ 14h30 chiều nay, ngôi nhà nơi Đại tướng từng sinh sống với gia đình trước khi qua đời, bắt đầu mở cửa đón khách và kéo dài đến hết 11/10, một ngày trước lễ truy điệu. Quyết định chưa có tiền lệ này được đưa ra sau khi hàng trăm người dân theo nhau dâng hoa, thắp nến trước cửa nhà riêng Đại tướng từ đêm 4/10 và tiếp tục tới vào sáng hôm nay. Con trai và con gái của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tối qua đã ra trước cổng cảm ơn tấm lòng của đồng bào dành cho cha mình, thông báo bắt đầu đón khách từ 8h sáng nay. Tuy nhiên, do khâu chuẩn bị chưa kịp, giờ đón khách phải lui lại.
Biết được thông tin này, từ sáng nay nhiều người đã tời chờ trước cổng nhà. Khoảng 11h, rạp đã được dựng lên làm nơi chuẩn bị đón bà con vào tưởng niệm, bày tỏ tình cảm với Đại tướng. Gia đình khuyến khích người dân đi theo đoàn, và không mang theo đồ phúng viếng. Công an phường Điện Biên cùng lực lượng dân phòng đã có mặt hướng dẫn người dân, thông báo về giờ đón khách. Hoa của người dân tưởng niệm Đại tướng tiếp tục được chuyển vào trong nhà. Khu trông xe miễn phí được bố trí ở Hoàng Thành - 19C Hoàng Diệu. 
vieng-dai-tuong-5-1523-1381053826.jpg
Một tiếng trước giờ nghỉ đón khách, hàng chục nghìn người vẫn xếp hàng.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần lúc 18h9 ngày 4/10 tại Bệnh viện quân y 108, nơi ông nằm điều trị suốt 4 năm qua. Tang lễ ông sẽ được tổ chức theo nghi thức Quốc tang. Linh cữu ông quàn tại Nhà tang lễ quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ viếng được tổ chức cùng địa điểm từ 7h30 ngày 12/10. Một ngày sau, 13/10, sẽ diễn ra lễ truy điệu trọng thể.
"Thể theo ý nguyện của cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nguyện vọng của gia đình, lễ an táng đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp được tổ chức cùng ngày tại quê nhà (tỉnh Quảng Bình)", thông cáo đặc biệt phát đi chiều 5/10 của Văn phòng Ban chấp hành trung ương Đảng ghi rõ.